Ji kaniyên dîrokî yên Diyarbekirê dê dîsa av biherike

 

 

Bi xebata Şaredariya Bajarê Mezin a Diyarbekirê, dê dîsa ji kaniyên dîrokî av biherike.

Midûriyeta Giştî ya Av û Kanalîzasyonê ya Şaredariya Diyarbekirê (DÎSKÎ) ji bo kaniyên dîrokî yên li bajêr bên restorekirin projeyek amade kir.

Xebatên restorasyonê bi erêkirina projeyê ji aliyê Desteya Parastinê ve dê dest pê bike.

Serê pêşîn 5 kanî

Midûrtiya Giştî ya DÎSKÎyê dê di serî de kaniyên Kurtoglu, Katirpinar, Arbedaş, Tahtali Kastal Sokak û Dabanoglu restore bike û piştî bi dehan salan av ji van kaniyan biherike.

Midûrê Giştî yê DÎSKÎyê Firat Tutşî, diyar kir ku di destnivîsê gerok û seyhan ên ku serdemên piştî sedsala 16emîn vedibêjin de têt gotin, li Diyarbekirê 130 jê giştî û 300 jî taybet, bi giştî 430 kanî hebûne.

Tutşî got, "Di Salnameya Eyaleta Amedê ya pêncemîn a ku di sala 1874'an de li Diyarbekirê hatiye çapkirin de behsa hebûna 130 kaniyan tê kirin. Lê belê ji wan tenê 33 jê mane."

Tutşî bal kişand ku li Anadoluyê çêkirina kaniyan di serdema Selçûqiyan da dest pê kir û wiha got:

"Heke em li taybetiyên kaniyên Diyarbekirê binêrin, Kaniya Lalebeyê, Kaniya Medreseya Zinciriye, Kaniya Sehabe Paşa, Kaniya Îbrahîm Bey, Kaniya Mizgefta Arap Şeyh, Kaniya Mizgefta Hasirli û Kaniya Dêra Meryemê li pişt mizgeftê, heta medrese û dîwarê dêrê wek hev û pêkve hatine çêkirin. Lê kaniya Şêrî ya Keleha Navîn ji aliyê avahîsaziyê ve ji wanên din cuda ye. Ev kanî, li ser cesteke prîzmayî ya çargoşe û bi sêgoşeya sêgoşeyî hatiye çêkirin. Ji ber ku malzemeya avahîsaziyê ya bingehîn kevirê bazaltê yê reş e, bi bikaranîna ahenga xwe ya bi kevirê spî re şêwazek estetîktir dayê."

"Li Diyarbekirê av ji kaniyê tê vexwarin"

Tutşî destnîşan kir ku kaniyên li navçeya Sûrê ya dîrokî dê kedeke mezin bidin turîzmê û bi bîr xist ku ew bi şîara "Ji kaniya Diyarbekirê av tê vexwarin" dixebitin.

Tutşî bal kişand ser girîngiya xebata wan û wiha got:

“Yek ji kaniyên ku dê bên restorekirin jî Kaniya Kurtoglu ya 148 salî ya li ser rêya Elezîza Diyarbekirê ye. Kaniya ku dora wê bi têlên rêsayî hatiye dorpêçkirin û ev çend sal in neherike, di sala 1875an de ji aliyê Waliyê Amedê yê Osmanî yê 271'emîn Kurtismail Paşa ve hatiye çêkirin. Kaniya Kurtoglu ku di heman demê de tekane kaniya dîrokî ya li derveyî Sûrê ye, kaniya ewil a Amedê ye, ji kevirê birîn û bi yek kemerê hatiye çêkirin.”