Huqûqnas û akademîsyenê ke çarçewaya Forumê Aştîya Komelkîye û Azadîye de panelê "Bingeyê Huqûqî yê Aştîye: Qanûnê Bingeyî û Pêameyîşê Komelkî" de qisey kerd, bale ante ser o ke aştîya menda bi sîyasetê demokratîkî, pêameyîşê komelkî û garantîya azadîyan mumkin bena.

Panelo ke Salona Konferansê Alî Emîrîyî de ame viraştene, moderatorîya ci Rûşen Seydaoglu kerd, qiseykerdoxan ra Prof. Dr. Sevtap Yokuş, Prof. Dr. Fazil Husnu Erdem, Av. Gurkan Çakiroglu û Av. Faik Erolî ca girewt. Beşdarê panelî, Hemşaredara Serra Bucak, Hemverfekê Meclîsê DBByî Demet Ceylan û Ayhan Karatekin, Hemşaredarê Mêrdînî ke cayê ey de qeyûm ameyo tayînkerdene Ahmet Turk, Hemserekê Pêroyî yê DBPyî Keskin Bayindir, parlamanterê Amedî yê DEM Partî Sevilay Çelenk, Cengiz Çandar û Serhat Eren, hemşaredarê qezayan û temsîlkarê rêxistinanê komelê sîvîlî bîyî.

Prof. Dr. Sevtap Yokuş va ke proses sebr, kede û qerardarî wazeno, û îfade kerd ke aştî "prosesêko awankerdişî" yo ke mişewreyê ci 1993î ra nat dewam kenê.

Prof. Dr. Fazil Husnu Erdemî dîyar kerd ke proses gere "aştîya negatîfe" ra bivurîyo bibo "aştîya pozîtîfe", û qeyd kerd ke aştîya pozîtîfe çareyê meseleya kurdkî îfade kena, labelê bi vurîyayîşê qanûnê bingeyî tena nêyeno çareserkerdene.

Av. Gurkan Çakirogluyî va ke huqûq formê tewr rafîne yê girêbîyayîşê komelkî yo, û bê pêameyîşê komelkî aştî nêbena. Çakirogluyî bale ante ser o ke bi zordestî aştîya menda peyda nêbena, vera naye de gere girêdayîşê komelkî xurt bibo.

Av. Faik Erolî zî dîyar kerd ke proses netîceya têkoşînê sîyasî û demokratîkî yê bi serran o, no "lutuf" nîyo, bi kede munitiş o, û hewce keno ke baldarî bêro wayîrvejîyayene.